Między potwierdzeniem a nadaniem:
„starożytne” uzasadnienie republikańskiej
„złotej wolności”
w De Republica Polonica Krzysztofa Hartknocha
1
Uniwersytet Łódzki
Data publikacji: 21-07-2026
Studia Politologiczne 2026;81
SŁOWA KLUCZOWE
STRESZCZENIE
W pracy Krzysztofa Hartknocha pt. De Republica Polonica ewolucyjnie
kształtowane prawa zwyczajowe płynnie łączą się z nadawaniem praw przez króla, wspólnie
wytwarzając kompleksowe uzasadnienie dla „złotej wolności” narodu szlacheckiego.
Idiomy te generują antyabsolutystyczną retorykę polityczno-prawną, zbliżoną charakterem
do angielskiej narracji „starożytnej konstytucji”. Dowodząc tej tezy autor wychodzi od
genezy wolności i jej istoty jako fenomenu ustrojowego. Następnie omawia metody
badania „starożytnej konstytucji” oraz elementy tej narracji obecne w dziele Hartknocha.
INFORMACJE O RECENZOWANIU
Sprawdzono w systemie antyplagiatowym
REFERENCJE (39)
2.
Burgess G., The Politics of the Ancient Constitution: An Introduction to English Political Thought, 1603–1642, Pennsylvania 1992.
3.
Campbell I.W.S., The Aristotelian “Ancient Constitution” and Early Modern Political Thought, Cambridge 2020.
5.
Friedrich K., The Other Prussia: Royal Prussia, Poland and Liberty, 1569–1772, Cambridge University Press, 2000.
6.
Frost R.I., The Northern Wars: War, State and Society in Northeastern Europe, 1558–1721, London– New York 2000.
7.
Greenberg J., The Radical Face of the Ancient Constitution: St Edward’s “Laws” in Early Modern Political Thought, Cambridge 2001.
8.
Grześkowiak-Krwawicz A., Dyskurs polityczny Rzeczypospolitej Obojga Narodów: Pojęcia i idee, Toruń 2018.
9.
Grześkowiak-Krwawicz A., Quentin Skinner i teoria wolności republikańskiej, «Archiwum Filozofii i Myśli Społecznej» 2000, nr 45.
10.
Grześkowiak-Krwawicz A., Regina libertas. Wolność w polskiej myśli politycznej XVIII wieku, Gdańsk 2006.
11.
Grześkowiak-Krwawicz A., Staropolska koncepcja wolności i jej ewolucja w myśli politycznej XVIII w., «Kwartalnik Historyczny» 2006, nr 1.
12.
Grześkowiak-Krwawicz A., Veti–wolność–władza w polskiej myśli politycznej wieku XVIII, «Kwartalnik Historyczny» 2004, nr 3.
15.
Hartknoch K., Respublica Polonica duobus libris illustrata, Hallervord, Jena–Frankfurt–Lipsk 1678.
16.
Hartknoch K., Respublica Polonica duobus libris illustrata, Hallervord, Frankfurt–Lipsk 1687.
18.
Higgins J.P., The Hermeneutics of Polish-Lithuanian Constitutionalism (1374–1792), Warszawa 2025.
19.
Karabowicz A., Custom and Statute: A Brief History of Their Coexistence in Poland, «Krakowskie Studia z Historii Państwa i Prawa» 2014, nr 1.
21.
Ogonowski Z., Nad pismami A.M. Fredry w obronie liberum veto, [w:] Filozofia polityczna w Polsce XVII wieku i tradycje demokracji europejskiej, Warszawa 1992.
22.
Owers G.B., Common Law Jurisprudence and the Ancient Constitution, «The Historical Journal» 2015, nr 1.
25.
Postema G.J., Custom in International Law: A Normative Practice Account, [w:] The Nature of Customary Law, Cambridge 2007.
26.
Postema G.J., Custom, Normative Practice, and the Law, «Duke Law Journal» 2012, vol. 62.
27.
Reid J.P., The Ancient Constitution and the Origins of Anglo-American Liberty, Illinois 2005.
30.
Serczyk J., Warsztat historyczny Krzysztofa Hartknocha (1644–1687), [w:] Z. Zdrójkowski (red.), Księga pamiątkowa 400-lecia Toruńskiego Gimnazjum Akademickiego, Toruń 1972.
31.
Skinner Q., The Idea of Negative Liberty, [w:] Philosophy in History, Cambridge 1984.
32.
Skinner Q., The Republican Ideal of Political Liberty, [w:] Machiavelli and Republicanism, Cambridge 1990.
34.
Szlachta B., Wolność republikańska. Na marginesie debaty o tradycji republikańskiej w „atlantyckiej” myśli politycznej, «Państwo i Społeczeństwo» 2001, nr 1.
35.
Topolski J., The Structure of the Polish Nobility in the 16th and 17th Century, «Historical Social Research» 1985, nr 10(1).
36.
Tulejski T., Wstęp, [w:] E. Burke, Odwołanie od nowych do starych wigów, Kraków 2015.
37.
Uruszczak W., Species privilegium sunt due…, «Studia z Dziejów Państwa i Prawa» 2008, nr 1.
38.
Uruszczak W., Zwyczaj a ustawa w staropolskiej myśli prawniczej, [w:] Z historii państwa, prawa, miast i polonii, Rzeszów 1998.
39.
Uruszczak W., Statuty Kazimierza Wielkiego jako źródło prawa polskiego, «Studia z Dziejów Państwa i Prawa Polskiego» 1999, nr 3.
Udostępnij
ARTYKUŁ POWIĄZANY
| ISSN: | 1640-8888 |
Czasopismo naukowe «Studia Politologiczne» uzyskało dofinansowanie z Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach programu „Rozwój Czasopism Naukowych” (projekt numer RCN/SN/0713/2021/1). Wysokość otrzymanego dofinansowania wynosi 79 607 zł. Celem projektu jest realizacja działań zmierzających do podniesienia poziomu praktyk wydawniczych i edytorskich, zwiększenia wpływu Czasopisma na rozwój nauki oraz dalszego zwiększania prestiżu Czasopisma w międzynarodowym obiegu naukowym. Okres realizacji projektu wynosi 24 miesiące.
© 2006-2026 Journal hosting platform by Bentus
Przetwarzamy dane osobowe zbierane podczas odwiedzania serwisu. Realizacja funkcji pozyskiwania informacji o użytkownikach i ich zachowaniu odbywa się poprzez dobrowolnie wprowadzone w formularzach informacje oraz zapisywanie w urządzeniach końcowych plików cookies (tzw. ciasteczka). Dane, w tym pliki cookies, wykorzystywane są w celu realizacji usług, zapewnienia wygodnego korzystania ze strony oraz w celu monitorowania ruchu zgodnie z Polityką prywatności. Dane są także zbierane i przetwarzane przez narzędzie Google Analytics (więcej).
Możesz zmienić ustawienia cookies w swojej przeglądarce. Ograniczenie stosowania plików cookies w konfiguracji przeglądarki może wpłynąć na niektóre funkcjonalności dostępne na stronie.
Możesz zmienić ustawienia cookies w swojej przeglądarce. Ograniczenie stosowania plików cookies w konfiguracji przeglądarki może wpłynąć na niektóre funkcjonalności dostępne na stronie.
