Batawczyka z Sarmatą rozważania o formie
ojczystej rzeczypospolitej, czyli o wpływie
Liber de Antiquitate Reipublicae Batavicae
na Polonia Defensa contra Ioanem Baclaium
1
Uniwersytet Łódzki
Data publikacji: 21-07-2026
Studia Politologiczne 2026;81
SŁOWA KLUCZOWE
STRESZCZENIE
Artykuł prowadzi analizę porównawczą dwóch pism o republińskim charakterze
Liber de Antiquitate Reipublicae Batavicae autorstwa Hugo Grocjusza i Polonia Defensa
contra Ioanem Baclaium Łukasza Opalińskiego młodszego. Znany jest fakt, że pisząc
Polonia Defensa Opaliński znał pracę Grocjusza. Porównanie obejmie cele obu prac,
stosunek ich autorów do wolności, ustroju politycznego oraz znaczenia dawności tego
ustroju. Szczególną uwagę zwrócono na kwestię suwerenności, która dzieli obu myślicieli.
Jednocześnie wskazano na łączącą ich republikańską koncepcję princepsa.
FINANSOWANIE
Publikacja dofinansowana ze środków budżetu państwa w ramach programu Ministra
Nauki i Szkolnictwa Wyższego pod nazwą „Narodowy Program Rozwoju Humanistyki”
nr projektu NPRH/F/SN/0004/2024/13, kwota dofinansowania: 2 028 374,88 zł. Całkowita
wartość projektu: 2 028 374,88 zł.
INFORMACJE O RECENZOWANIU
Sprawdzono w systemie antyplagiatowym
REFERENCJE (32)
5.
Fredro A.M., Scriptorum, seu Togae et belli notationum fragmenta / Fragmenty pism, czyli Uwagi o wojnie i pokoju, tłum. B. Bednarek, J. Marszałek, oprac. M. Tracz-Tryniecki, Warszawa 2014.
6.
Gelderen S.M. van, The Low Countries, [w:] H.A. Llowyd, G. Burgessm, S. Hodson (red.), European Political Thought 1450–1700. Religion. Law and Philosophy, New Heaven, London 2007.
7.
Grotius H., The Anitiquity of the Batavian Republic, ed. and trans. Jan Waszink i in., Assen 2000.
8.
Grzeszczuk S., Wstęp, [w:] Ł. Opaliński, Wybór pism, oprac. S. Grzeszczuk, Wrocław 1959.
9.
Grześkowiak-Krwawicz A., Dyskurs polityczny Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Pojęcia i idee, Toruń 2018.
10.
Jędrzejowska A., Pelczarowa M., Polskie piśmiennictwo w gdańskich oficynach drukarskich (XVI–XVIII w.) (Wybrane zagadnienia), [w:] G. Labuda, S. Hoszowski (red.), Szkice z dziejów Pomorza. Pomorze nowożytne, Warszawa 1959.
12.
Kromer M., Polonia sive de situ, populis, moribus, magistratibus et republica regni Polonici libri duo, Kolonia 1578.
13.
Kromer M., Polska, czyli o położeniu, ludności, obyczajach, urzędach i sprawach publicznych Królestwa Polskiego księgi dwie, Olsztyn 1977.
14.
Ogonowski Z., Łukasz Opaliński (1612–1662), [w:] Z. Ogonowski (oprac.), 700 lat myśli polskiej. Filozofia i myśl społeczna XVII wieku, cz. 1, Warszawa 1979.
16.
[Opaliński Ł.] Polonia Defensa contra Joanem Barclaium, ubi occasione ista, de Regno Genteque Polona multa narrantur, hactenus litteris non tradita, Gdańsk 1648.
17.
[Opaliński Ł.] Rozmowa plebana z ziemianinem albo dyszkurs o postanowieniu teraźniejszym Rzeczypospolitej i o sposobie zawierania sejmów, 1641 bm.
19.
Pietrzyk-Reeves D., Ład rzeczypospolitej. Polska myśl polityczna XVI wieku a klasyczna tradycja republikańska, Kraków 2012.
20.
Pryshlak M.O., Państwo w filozofii politycznej Łukasza Opalińskiego, Kraków 2000.
21.
Schuster K., Biblioteka Łukasza Opalińskiego marszałka nadwornego koronnego (1612–1662), Wrocław 1972.
22.
Sulerzyska T., oprac. J. Talbierska, Księgarnia Forsterów – „Bibliopolium Forsterianum” 1617–1668, «Rocznik Historii Sztuki» 2002, t. XXVII.
23.
Sulima-Kamiński A., Historia Rzeczypospolitej Wielu Narodów 1505–1795. Obywatele, ich państwa, społeczeństwo, kultura, Lublin 2000.
24.
Szmytka R., Lecz jako tyran zostanie opuszczony. Niderlandzka myśl polityczna w drugiej połowie XVI wieku, Kraków 2014.
27.
Tracz-Tryniecki M., Jak imć pan marszałek nadworny koronny absolutyzm kontraktualny koncypował, czyli o wpływie De iure belli ac pacis Grocjusza na De officiis Opalińskiego, «Myśl Polityczna/Political Thought» 2025, nr 2(24).
28.
Tracz-Tryniecki M., Łukasz Opaliński młodszy – monarchista w czasach dysymulacji, [w:] J. Bartyzel, Ł. Perlikowski (red.), Doktryny monarchistyczne w epoce absolutyzmu i oświecenia, planowane do druku w 2026 r.
29.
Tracz-Tryniecki M., Wstęp, [w:] Ł. Opaliński, De officiis libri tres/O powinnościach księgi trzy, tłum. A. Maciejewska, red. M. Tracz-Trynieski, Warszawa 2023.
30.
Tulejski T., Wstęp. Jan Sachs – plebeius defensor rei publicae, [w:] J. Sachs, De scopo Reipublicae Polonicae / O celu Rzeczypospolitej Polskiej, tłum. I. Krawczyk, J. Marszałek, oprac. T. Tulejski, Warszawa 2024.
31.
Tyszkowski K., Łukasz Opaliński i jego „Obrona Polski”, [w:] Ł. Opaliński, Obrona Polski, oprac. K. Tyszkowski, Lwów 1921.
32.
Waszink J., Introduction, [w:] H. Grotius, The Anitiquity of the Batavian Republic, red. i tłum. Jan Waszink i in., Assen 2000.
Udostępnij
ARTYKUŁ POWIĄZANY
| ISSN: | 1640-8888 |
Czasopismo naukowe «Studia Politologiczne» uzyskało dofinansowanie z Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach programu „Rozwój Czasopism Naukowych” (projekt numer RCN/SN/0713/2021/1). Wysokość otrzymanego dofinansowania wynosi 79 607 zł. Celem projektu jest realizacja działań zmierzających do podniesienia poziomu praktyk wydawniczych i edytorskich, zwiększenia wpływu Czasopisma na rozwój nauki oraz dalszego zwiększania prestiżu Czasopisma w międzynarodowym obiegu naukowym. Okres realizacji projektu wynosi 24 miesiące.
© 2006-2026 Journal hosting platform by Bentus
Przetwarzamy dane osobowe zbierane podczas odwiedzania serwisu. Realizacja funkcji pozyskiwania informacji o użytkownikach i ich zachowaniu odbywa się poprzez dobrowolnie wprowadzone w formularzach informacje oraz zapisywanie w urządzeniach końcowych plików cookies (tzw. ciasteczka). Dane, w tym pliki cookies, wykorzystywane są w celu realizacji usług, zapewnienia wygodnego korzystania ze strony oraz w celu monitorowania ruchu zgodnie z Polityką prywatności. Dane są także zbierane i przetwarzane przez narzędzie Google Analytics (więcej).
Możesz zmienić ustawienia cookies w swojej przeglądarce. Ograniczenie stosowania plików cookies w konfiguracji przeglądarki może wpłynąć na niektóre funkcjonalności dostępne na stronie.
Możesz zmienić ustawienia cookies w swojej przeglądarce. Ograniczenie stosowania plików cookies w konfiguracji przeglądarki może wpłynąć na niektóre funkcjonalności dostępne na stronie.
