Kwestia ustroju metropolii jako elementu
polskiego systemu samorządu terytorialnego
1
Katedra Systemów Politycznych
Uniwersytetu Warszawskiego
Data publikacji: 21-07-2026
Studia Politologiczne 2026;81
SŁOWA KLUCZOWE
STRESZCZENIE
Praca jest poświęcona kwestii ustroju metropolii jako polskiego systemu
samorządu terytorialnego. W debacie eksperckiej i praktyków samorządowców podkreśla
się znaczenie jednolitego uregulowania kwestii ustroju metropolitalnego. Określa się
powyższą kwestię jako kolejne wyzwanie, które stoi przed samorządowymi władzami
lokalnymi, a po części również – regionalnymi w obecnej dekadzie dziejów. Jest kilka
kwestii wartych odnotowania w naukowej analizie. Czy kwestia metropolitalna istotnie
jest węzłowym problemem ustrojowym dla naszych aglomeracji. Czy wymaga jednolitej
regulacji prawnej, zróżnicowanej – odmiennej dla konurbacji śląskiej, czy każda metropolia
wymaga swojej lex specialis. Jak można osłabić opór samorządowych regionów przed
nowymi regulacjami ustrojowymi i czy ten opór jest zasadny. Wokół powyższych zagadnień
będzie toczyła się analiza politologiczna. Zastosowane zostaną następujące techniki
badawcze: analiza historyczno-opisowa, analiza prawno-instytucjonalna, metoda
komparatystyczna oraz systemowa.
INFORMACJE O RECENZOWANIU
Sprawdzono w systemie antyplagiatowym
REFERENCJE (22)
1.
Augustyniak M., Metropolie we współczesnym samorządzie terytorialnym – kilka refleksji o problematyce wykonywania zadań metropolitalnych w Polsce i we Francji, «Studia Prawnoustrojowe» 2022, vol. 57.
2.
Chabros M., Polskie metropolie rosną w siłę. To tu będą żyli Polacy, «Obserwator Gospodarczy» 17 czerwca 2024, https://obserwatorgospodarczy.... (12.02.2026).
3.
Czyż T., Koncepcje aglomeracji miejskiej i obszary metropolitalne, «Przegląd Geograficzny» 2009, vol. 81, nr 4.
4.
Dutkiewicz M., Delimitacja obszarów metropolitalnych jako historycznie i globalnie uwarunkowane zagadnienia polityczne, «Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna» 2015, vol. 29.
5.
Iwanicka-Lyra E., Delimitacja aglomeracji wielkomiejskich w Polsce, Warszawa 1969.
6.
Izdebski H., Dylematy ustawy metropolitalnej. Referat na konferencji „Polskie metropolie -dokonania i kierunki rozwoju”, Poznań, 19 kwietnia 2012 r., https://metropolie.pl/fileadmi... (12.02.2026).
7.
Izdebski H., Zadania metropolitalne i ich wykonywanie – obecne próby rozwiązywania kwestii metropolizacji, «Samorząd Terytorialny» 2021, nr 7/8.
8.
Korcelli P., Warszawa i aglomeracja warszawska: tendencje, perspektywy, zagrożenia, «Zeszyty Instytutu Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania» 1997, nr 47.
9.
Korczak J., Dlaczego potrzebujemy aglomeracji w Polsce i jak tego dokonać?, «Kongres Obywatelski» 5 lipca 2024, https://www.kongresobywatelski... (12.02.2026).
10.
Lackowska M., Jakiej ustawy metropolitalnej potrzebujemy?, Narodowy Instytut Samorządu Terytorialnego, «Analizy i Opinie» 2025, nr 4(72), https://www.nist.gov.pl/files/... (12.02.2026).
11.
Marszałkowski T., Marszał T., Metropolie, obszar metropolitalny, metropolizacja. Problemy i pojęcia podstawowe, Warszawa 2006.
12.
Matyja R., Polityka metropolitalna, Narodowy Instytut Samorządu Terytorialnego, «Analizy i Opinie» 2025, nr 4(72), https://www.nist.gov.pl/inform..., 14918.html (12.02.2026).
13.
Mikuła Ł., Metropolia a region – problemy ustrojowe i polityczne, «Acta Universitatis Lodziensis. Folia Oeconomica» 2010, vol. 245.
14.
Neuve-Eglise Z., Od metropolii podzielonej do metropolii zjednoczonej – kształtowanie się tożsamości instytucji metropolitalnego zarządzania w kontekście relacji miast Górnośląskiego Obszaru Metropolitalnego, «Człowiek i Społeczeństwo» 2023, t. XV.
15.
Radziejowski J., Metropolie szansą rozwoju transportu publicznego, I Forum Transportu Aglomeracyjnego, Warszawa 25 listopada 2009, https://siskom.waw.pl/nauka/ko... (12.02.2026).
16.
Smętkowski M., Jałowiecki B., Gorzelak G., Obszary metropolitalne w Polsce: problemy rozwojowe i delimitacja, «Raporty i Analizy. EUROREG» 2009, nr 1.
17.
Swianiewicz P., Zarządzanie obszarami metropolitalnymi i aglomeracjami miejskimi w Polsce – zagadnienie do dyskusji, Narodowy Instytut Samorządu Terytorialnego, «Analizy i Opinie» 2025, nr 4(72), https://www.nist.gov.pl/files/... (12.02.2026).
18.
Szlachetko J.H., Raport Instytutu Metropolitalnego w sprawie oceny ustawodawstwa metropolitalnego RP sporządzony z okazji 4. rocznicy utworzenia GZM oraz 10. rocznicy istnienia OM Gdańsk–Gdynia–Sopot, Gdańsk 2021.
19.
Szlachetko J.H., Reforma metropolitalna w świetle konstytucyjnej zasady równości jednostek samorządu terytorialnego (oraz ich mieszkańców) wobec prawa, «Samorząd Terytorialny» 2025, nr 2.
20.
Szukalski P., Demograficzna przyszłość wielkich miast w Polsce, «Demografia i Gerontologia Społeczna – Biuletyn Informacyjny» 2023, nr 4.
21.
Wojtas-Jarentowska K., Matyja R., Metropolie w przestrzeni politycznej i administracyjnej, Warszawa 2023.
22.
Wolański M. i in., Ewolucja funkcjonowania Związku Metropolitalnego „Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia” w kontekście realizacji polityki spójności, Raport Końcowy, Grudzień 2022.
Udostępnij
ARTYKUŁ POWIĄZANY
| ISSN: | 1640-8888 |
Czasopismo naukowe «Studia Politologiczne» uzyskało dofinansowanie z Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach programu „Rozwój Czasopism Naukowych” (projekt numer RCN/SN/0713/2021/1). Wysokość otrzymanego dofinansowania wynosi 79 607 zł. Celem projektu jest realizacja działań zmierzających do podniesienia poziomu praktyk wydawniczych i edytorskich, zwiększenia wpływu Czasopisma na rozwój nauki oraz dalszego zwiększania prestiżu Czasopisma w międzynarodowym obiegu naukowym. Okres realizacji projektu wynosi 24 miesiące.
© 2006-2026 Journal hosting platform by Bentus
Przetwarzamy dane osobowe zbierane podczas odwiedzania serwisu. Realizacja funkcji pozyskiwania informacji o użytkownikach i ich zachowaniu odbywa się poprzez dobrowolnie wprowadzone w formularzach informacje oraz zapisywanie w urządzeniach końcowych plików cookies (tzw. ciasteczka). Dane, w tym pliki cookies, wykorzystywane są w celu realizacji usług, zapewnienia wygodnego korzystania ze strony oraz w celu monitorowania ruchu zgodnie z Polityką prywatności. Dane są także zbierane i przetwarzane przez narzędzie Google Analytics (więcej).
Możesz zmienić ustawienia cookies w swojej przeglądarce. Ograniczenie stosowania plików cookies w konfiguracji przeglądarki może wpłynąć na niektóre funkcjonalności dostępne na stronie.
Możesz zmienić ustawienia cookies w swojej przeglądarce. Ograniczenie stosowania plików cookies w konfiguracji przeglądarki może wpłynąć na niektóre funkcjonalności dostępne na stronie.
