Artykuł podejmuje analizę porównawczą metod i środków stosowanych przez prawicowe rządy we Włoszech i w Polsce skutkujących przekształcaniem relacji między szczeblem centralnym a lokalnym oraz ich konsekwencje dla jakości demokracji lokalnej i regionalnej. Wychodząc poza instytucjonalne ujęcia decentralizacji, badanie przyjmuje perspektywę relacyjną w analizie wielopoziomowego zarządzania, traktując relacje między poziomami organizacyjnymi jako dynamiczne, nasycone relacjami władzy i politycznie uwarunkowane. Na podstawie analizy prawnej, danych finansowych, dokumentów polityk publicznych oraz literatury przedmiotu artykuł wskazuje, że w obu państwach wyłaniają się hybrydowe wzorce rządzenia, charakteryzujące się warunkową autonomią, selektywnym włączaniem oraz alokacją zasobów opartą na lojalności politycznej. Polska stanowi przykład bezpośredniej, hierarchicznej recentralizacji dokonującej się w okresie rządów Prawa i Sprawiedliwości (2015–2023), natomiast we Włoszech od 2022 r. (tj. w okresie rządów kolacji Braci Włochów, Ligi i Forza Italii) obserwujemy subtelną formę centralizacji pośredniej, realizowanej poprzez zróżnicowaną autonomię oraz konkurencyjne mechanizmy finansowania. Pomimo różnic instytucjonalnych oba przypadki prowadzą do konwergencji w kierunku inkrementalnej de-demokratyzacji, skutkując osłabieniem pluralizmu, rozliczalności władzy oraz legitymizacji demokratycznej na poziomie lokalnym.