Polityka lokalna poza systemem
– nadużycia w samorządzie gminnym w Polsce
1
Katedra Administracji
Publicznej, Instytut Nauk o Polityce i Administracji, Wydział Politologii i Dziennikarstwa,
Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej
Data publikacji: 18-05-2026
Studia Politologiczne 2026;80
SŁOWA KLUCZOWE
STRESZCZENIE
Samorząd terytorialny w Polsce funkcjonuje w oparciu o regulacje prawne, zgodnie
z zasadami pomocniczości, domniemania kompetencji, decentralizacji i niezależności
finansowej. Ustawodawca powierzył jednostkom samorządu realizację zadań wpisujących
się w politykę publiczną. Samorządowcy związani są szeregiem obowiązków, nakazów
i zakazów. Wszystko to miało wyeliminować nadużycia w funkcjonowaniu samorządu.
W praktyce, polityka lokalna uwzględnia szereg czynników spoza systemu samorządu
terytorialnego, w tym patologię. Celem artykułu jest diagnoza nadużyć (patologii)
występujących w samorządzie gminnym w Polsce i ustalenie odpowiedzi na pytania: jakie
nadużycia (patologie) występują w wyborach samorządowych i funkcjonowaniu samorządu
gminnego w Polsce? Czy nadużycia wpływają na kreowanie i realizację polityki lokalnej?
INFORMACJE O RECENZOWANIU
Sprawdzono w systemie antyplagiatowym
REFERENCJE (39)
1.
Adamik-Szysiak M., Romiszewska B., Łukasik-Turecka A., Barwy wyborczej kampanii samorządowej 2014 roku na Lubelszczyźnie, Lublin 2016.
2.
Alberski R. (red.), Wybory samorządowe na Dolnym Śląsku w 2006 roku. Wzorce rywalizacji w lokalnych systemach politycznych, Wrocław 2008.
3.
Banaś M., Lechowicz P., Koabitacja a trwałość gabinetów koalicyjnych w Polsce po 1991 roku, «Polityka i Społeczeństwo» 2015, nr 4.
4.
Bartnicki S., Alimowski M., Górecki M.A., The anomalous electoral advantage: Evidence from over 17,000 mayoral candidacies in Poland, «European Journal of Political Economy» 2022, vol. 72.
5.
Betkiewicz W., Determinanty składu koalicji w sejmikach wojewódzkich w 2010 roku. Cele programowe czy stanowiska w zarządach?, [w:] E. Nalewajko (red.), Radni sejmików wojewódzkich. Role i konteksty, Warszawa 2011.
6.
Bronisz U., Glinka K., Jadach-Sepioło A., Kuć-Czajkowska K., Majcher A., Miszczuk A., Miszczuk P., Sienkiewicz M., Wojnicki J., Regiony w procesie zmian – samorząd, kapitał terytorialny, ekologia, cyfryzacja, Lublin 2025.
7.
Chmielewski Z., Kuca P., Polak R. (red.), Public relations i polityka informacyjna w samorządzie terytorialnym, Rzeszów 2015.
9.
Drzonek M., Drzonek M., Mazurkiewicz B., Pachciarek H., Władza lokalna realnie. Percepcja miejskich samorządowców, Szczecin 2025.
10.
Dziemidok-Olszewska B., Koabitacja w perspektywie porównawczej (na przykładzie V Republiki Francuskiej i Polski), [w:] T. Koziełło, P. Maj, W. Paruch (red.), Adaptacja – reforma – stabilizacja. Przestrzeń publiczna we współczesnych systemach politycznych, Rzeszów 2010.
11.
Gendźwiłł A., Kjaer U., The second-order election model and the performance of political parties in municipal elections, «Party Politics» 2023, vol. 29, nr 6.
13.
Jaśkowiec D., Partycypacja obywatelska w procesach decyzyjnych samorządu gminnego, «Rocznik Administracji Publicznej» 2023, nr 9.
14.
Kotarba B., Ewolucja organów gminy jako element transformacji systemowej Polski po 1989 roku, «Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis Studia Politologica» 2020, nr 24.
15.
Kotarba B., Raport i debata o stanie gminy jako narządzie rozliczalności władz lokalnych, «Polityka i Społeczeństwo» 2024, nr 22(3).
16.
Kotras M., Przywództwo polityczne na poziomie regionu. Przykład województwa łódzkiego, Łódź 2009.
17.
Koziełło T., Szczepański D. (red.), Geografia wyborcza Polski. Interpretacje postaw i zachowań obywateli, Rzeszów 2016.
19.
Kuć-Czajkowska K.A., Sidor M., Wasil J., Konfliktowe współistnienie organów przedstawicielskich na poziomie lokalnym. Przykład gminy Wydminy, «Samorząd Terytorialny» 2017, nr 10.
20.
Larsen H.O., Transforming political leadership: Models, trends and reforms, [w:] R. Berg, N. Rao (red.), Transforming political leadership, Nowy Jork 2005.
22.
Przybysz M., Niezrealizowane projekty Budżetu Obywatelskiego. Co się z nimi stało?, https://pulsgdanska.pl/polityk..., (3.01.2026).
24.
Rao R., Berg N. (red.), Transforming Political Leadership in Local Government, London 2005.
25.
Riker W., Ordeshook P., A Theory of the Calculus of Voting, «American Political Science Review» 1968, nr 62(1).
26.
Sidor M., Budżet partycypacyjny – doświadczenia największych polskich miast, [w:] K. Kuć-Czajkowska, M. Sidor (red.), Miasta – społeczne aspekty funkcjonowania, Lublin 2014.
27.
Sidor M., Kuć-Czajkowska K., Wasil J., Koabitacja na poziomie gminnym w Polsce, Warszawa 2017.
28.
Skrzydło W., Ustrój polityczny V Republiki w okresie kohabitacji (1986–1988), «Studia Prawnicze» 1989, nr 2–3.
29.
Surówka A., Zmiana systemu wyborczego do rad gmin a łączność z wyborcami, «Polityka i Społeczeństwo» 2015, nr 3(13).
30.
Swianiewicz P., Klimska U., Kto rządzi gminą i jak? Lokalni liderzy polityczni w teorii i praktyce samorządów w Polsce, «Studia Regionalne i Lokalne» 2003, nr 4(14).
31.
Szymański A., Bejma A., Bokszczanin-Gołaś I., Gagatek W., Stamm-Korecka A., Democratisation and De-democratisation in Multi-level Democracy in Poland, London 2025.
32.
Turska-Kawa A., Osobowościowe uwarunkowania zachowań wyborczych. Studium województwa śląskiego, Toruń 2013.
33.
Tybuchowska-Hatlińska K. (red.), Wybory do samorządu terytorialnego w Polsce. Dwadzieścia lat doświadczeń w subregionie ciechanowskim, Toruń 2013.
34.
Wasil J., Kuć-Czajkowska K., Sidor M., Consequences of the electoral system in Polish municipalities – pathologies and abuses, «Polish Political Science Yearbook» 2018, vol. 47, nr 3.
35.
Wasil J., Przywództwo lokalne kobiet w Polsce. Studium gmin wiejskich, Lublin 2023.
36.
Wierzbica A., Pozycja prawna komisji skarg, wniosków i petycji, «Gdańskie Studia Prawnicze» 2020, nr 1(45).
37.
Wojnicki J., Decentralizacja władzy publicznej w państwach Europy Środkowo-Wschodniej. Aspekt ustrojowo-politologiczny, Warszawa 2014.
38.
Załęczna M., Antczak-Stępniak A., "Lex Developer” in Practice – The Scale of Application in the Largest Polish Cities, «Real Estate Management and Valuation» 2022, vol. 30, nr 3.
39.
Zawadzka M., Czy rada gminy może się stać graczem blokującym? Relacje pomiędzy radą gminy a wójtem w układach władzy podzielonej, «Studia Polityczne» 2023, vol. 51, nr 2.
Udostępnij
ARTYKUŁ POWIĄZANY
| ISSN: | 1640-8888 |
Czasopismo naukowe «Studia Politologiczne» uzyskało dofinansowanie z Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach programu „Rozwój Czasopism Naukowych” (projekt numer RCN/SN/0713/2021/1). Wysokość otrzymanego dofinansowania wynosi 79 607 zł. Celem projektu jest realizacja działań zmierzających do podniesienia poziomu praktyk wydawniczych i edytorskich, zwiększenia wpływu Czasopisma na rozwój nauki oraz dalszego zwiększania prestiżu Czasopisma w międzynarodowym obiegu naukowym. Okres realizacji projektu wynosi 24 miesiące.
© 2006-2026 Journal hosting platform by Bentus
Przetwarzamy dane osobowe zbierane podczas odwiedzania serwisu. Realizacja funkcji pozyskiwania informacji o użytkownikach i ich zachowaniu odbywa się poprzez dobrowolnie wprowadzone w formularzach informacje oraz zapisywanie w urządzeniach końcowych plików cookies (tzw. ciasteczka). Dane, w tym pliki cookies, wykorzystywane są w celu realizacji usług, zapewnienia wygodnego korzystania ze strony oraz w celu monitorowania ruchu zgodnie z Polityką prywatności. Dane są także zbierane i przetwarzane przez narzędzie Google Analytics (więcej).
Możesz zmienić ustawienia cookies w swojej przeglądarce. Ograniczenie stosowania plików cookies w konfiguracji przeglądarki może wpłynąć na niektóre funkcjonalności dostępne na stronie.
Możesz zmienić ustawienia cookies w swojej przeglądarce. Ograniczenie stosowania plików cookies w konfiguracji przeglądarki może wpłynąć na niektóre funkcjonalności dostępne na stronie.
