Rebuilding the Civil Protection System in Poland:
An Institutional Analysis
1
Uniwersytet Opolski, Łukasiewicz – ITECH
Publication date: 2026-07-21
Studia Politologiczne 2026;81
KEYWORDS
ABSTRACT
This article attempts to identify the key elements of the Polish civil protection
system, implemented from the beginning of 2025. The institutional analysis is a case study,
encompassing the conceptualization of civil protection issues, the process of adopting
new regulations, and the operationalization of the new system’s assumptions. The first
analytical layer concerns the shape of the new system (what, where, when, and how
was it created?), while the second analytical layer (why?) involves identifying the main assumptions and challenges it faces. The first layer interprets the regulatory changes in
the area of civil protection in 2025. The second layer provides a theoretical interpretation
of these changes. Both innovative elements and contextual limitations of the system are
identified.
PEER REVIEW INFORMATION
Article has been screened for originality
REFERENCES (35)
1.
Brzeziński M., Miejsce zarządzania kryzysowego w systemie bezpieczeństwa narodowego. Uwagi prawno-organizacyjne, «Studia Politologiczne» 2014, vol. 34.
2.
Filipek A.W., Security Culture as a Challenge for Uniformed Services and Other Citizens, «Internal Security» 2020, vol. 12, nr 2, DOI: https://doi.org/10.5604/01.300... (8.05.2026).
3.
Jakubiak E., Koordynacja działania Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego w Polsce, «Studia Bezpieczeństwa Narodowego» 2020, vol. 18.
4.
Kazuro A., Funkcjonowanie Sił Zbrojnych RP w sytuacjach kryzysowych, «Studia Bezpieczeństwa Narodowego» 2020, vol. 17.
5.
Kęsoń T.J., Planowanie obronne i cywilne w Polsce – uwarunkowania prawne a proces realizacji, «De Securitate et Defensione. O bezpieczeństwie i obronności» 2020, t. 6, nr 1.
6.
Kopczewski M., Szmitkowski P., Civil Defense In Poland – Transformation Process After 1989. Current State And Modernization Proposals, «De Securitate et Defensione. O bezpieczeństwie I obronności» 2020, t. 6, nr 1, DOI: https://doi.org/10.34739/dsd.2... (8.05.2026).
7.
Kowalkowski S., Zmiany w systemie kierowania i dowodzenia siłami zbrojnymi Rzeczypospolitej Polskiej (2016–2020), «Przegląd Geopolityczny» 2021, t. 37.
8.
Kowalkowski S., Wrzosek M., Kaźmierczak D., Challenges to Civil Protection in Times of Future Wars, «Wiedza Obronna» 2023, vol. 284, nr 3, DOI: https://doi.org/10.34752/2023-... (8.05.2026).
9.
Krynojewski F., Obrona cywilna Rzeczypospolitej Polskiej. Wczoraj – dziś – jutro, Warszawa 2023.
10.
Krzykowski P., Defence Infrastructure – an Attempt at Identification, «Security and Defence Quarterly» 2018, vol. 22.
11.
Kunikowski G., Rostek K., Good practices in civil planning and crisis management in the world and their implementation in Poland, «Jagiellonian Journal of Management» 2017, vol. 3, nr 3, DOI: https://doi.org/10.4467/245011... (8.05.2026).
12.
March J.G., Olsen J.P., The New Institutionalism: Organizational Factors in Political Life, «The American Political Science Review» 1984, vol. 78, nr 3, DOI: https://doi.org/10.2307/196184... (8.05.2026).
13.
Marciniak D., Podstawowe problemy wpływające na logistyczne uwarunkowania zarządzania kryzysowego, «Bezpieczeństwo. Teoria i Praktyka» 2020, nr 4.
15.
Michailiuk B., Denysiuk I., Szulc W., Zapewnienie przetrwania ludności cywilnej w warunkach zewnętrznego zagrożenia państwa i w czasie wojny – wybrane problemy, «Wiedza Obronna» 2021, vol. 277, nr 4.
16.
Minkner K., Tradycyjny instytucjonalizm i jego znaczenie dla nauk politycznych, «Historia i Polityka» 2015, nr 13 (20), DOI: http://dx.doi.org/10.12775/HiP... (8.05.2026).
17.
Ostrowska R., Civil defense in Poland from a historical perspective, «Scientific Journal of the Military University of Land Forces» 2021, vol. 53, nr 3(201), DOI: https://doi.org/10.5604/01.300... (8.05.2026).
18.
Pacek B., Wyzwania w zakresie możliwości odbudowy Obrony Cywilnej w Polsce [w:] J.A. Gawęcka, J. Wojtycza (red.), Współczesna obrona cywilna – wyzwania, ryzyko, zagrożenia, Piotrków Trybunalski 2018.
19.
Pawłuszko T., Kryzys obrony cywilnej w Polsce. Perspektywa instytucjonalna, «Studia Bezpieczeństwa Narodowego» 2023, vol. 30, DOI: https://doi.org/10.37055/sbn/1... (8.05.2026).
20.
Pawłuszko T., Civil Protection in Central Europe after the Escalation of the Russian-Ukrainian War, [w:] R. Geisler, T. Pawłuszko (red.), Public Policy and Local Crises. Lessons from Poland and Central Europe, Lausanne–Berlin 2025.
21.
Pawłuszko T., Inwestycje w zakresie potrzeb obronności państwa lub bezpieczeństwa publicznego. Uwagi do nowej ustawy. Komentarz ITECH, 15/2015/DBT, DOI: https://doi.org/10.36735/FNYL2... (8.05.2026).
22.
Pawłuszko T., Ochrona ludności. Organizacja nowego systemu bezpieczeństwa powszechnego, Warszawa 2025. DOI: https://doi.org/10.36735/IQMC3... (8.05.2026).
23.
Pietrek G., The crisis management system and the civil protection system. Similarities, differences, possibilities of standardization, «Security and Defense Quarterly» 2017, vol. 16, nr 3, DOI: https://doi.org/10.35467/sdq/1... (8.05.2026).
25.
Piotrowska-Michalak M., Zadania obronne realizowane przez samorządy terytorialne w Polsce, «De Securitate et Defensione. O bezpieczeństwie i obronności» 2020, t. 6, nr 2.
26.
Podolski A. i in., Wirusowe zarządzanie kryzysowe 2020. Raport Instytutu Bronisława Komorowskiego, Warszawa 2020.
27.
Podolski A., Odporne państwo. Analiza polskiego systemu zarządzania kryzysowego, Warszawa 2021.
28.
Rozwadowski M., Ocena wybranych elementów podsystemu bezpieczeństwa wewnętrznego państwa, [w:] I. Denysiuk, Z. Sobejko (red.) Zarządzanie kryzysowe. Problemy, wyzwania, kierunki doskonalenia, Warszawa 2017.
30.
Sobolewski G., Systemic Approach to Civil Protection in Poland, «Safety and Fire Technology» 2019, vol. 54(2), DOI: https://www.doi.org/10.12845/s... (8.05.2026).
31.
Stochaj J., Ochrona ludności i obrona cywilna w systemie bezpieczeństwa narodowego, Warszawa 2023.
32.
Szmitkowski P., System ochrony ludności w Polsce – historia i współczesność, «Colloquium WNHIS AMW» 2012, t. IV.
33.
Szydłowski P., Koncepcja obrony cywilnej w Rzeczypospolitej Polskiej, «Studia Bezpieczeństwa Narodowego» 2025, vol. 37, DOI: https://doi.org/10.37055/sbn/2... (8.05.2026).
34.
Trocha J., Propedeutyka ochrony ludności w Polsce. Problemy. Możliwości. Perspektywy, Warszawa 2020.
35.
Wróblewski R., Elementy koncepcji zarządzania bezpieczeństwem narodowym, «De Securitate et Defensione. O bezpieczeństwie i obronności» 2021, t. 7, nr 1, DOI: https://doi.org/10.34739/dsd.2... (8.05.2026).
Share
RELATED ARTICLE
| ISSN: | 1640-8888 |
Czasopismo naukowe «Studia Politologiczne» uzyskało dofinansowanie z Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach programu „Rozwój Czasopism Naukowych” (projekt numer RCN/SN/0713/2021/1). Wysokość otrzymanego dofinansowania wynosi 79 607 zł. Celem projektu jest realizacja działań zmierzających do podniesienia poziomu praktyk wydawniczych i edytorskich, zwiększenia wpływu Czasopisma na rozwój nauki oraz dalszego zwiększania prestiżu Czasopisma w międzynarodowym obiegu naukowym. Okres realizacji projektu wynosi 24 miesiące.
© 2006-2026 Journal hosting platform by Bentus
We process personal data collected when visiting the website. The function of obtaining information about users and their behavior is carried out by voluntarily entered information in forms and saving cookies in end devices. Data, including cookies, are used to provide services, improve the user experience and to analyze the traffic in accordance with the Privacy policy. Data are also collected and processed by Google Analytics tool (more).
You can change cookies settings in your browser. Restricted use of cookies in the browser configuration may affect some functionalities of the website.
You can change cookies settings in your browser. Restricted use of cookies in the browser configuration may affect some functionalities of the website.
