Decentralisation as a Mechanism of State Resilience.
The Role of Local Government in Addressing Recentralisation
and Crisis Situations
1
Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego
Publication date: 2026-07-21
Studia Politologiczne 2026;81
KEYWORDS
ABSTRACT
This article analyses decentralisation as an institutional instrument strengthening
state resilience in the context of contemporary security crises. The starting point of the
analysis is the process of recentralisation of tasks and finances of local government units
in Poland observed over the last decade, and its consequences for the capacity of public
administration to respond to crisis situations. Based on an institutional and legal analysis
of public law regulations, academic literature, and expert reports, the article demonstrates that decentralisation, grounded in the genuine autonomy of local government, constitutes
an important component of state resilience and a prerequisite for effective governance
in crisis situations.
PEER REVIEW INFORMATION
Article has been screened for originality
REFERENCES (27)
1.
Bendyk E., Doświadczenie sytuacji nadzwyczajnych, [w:] M. Kotras, K. Kubala, D. Sześciło (red.), Kiedy pękają tamy. O państwie, wspólnocie i zarządzaniu kryzysem, Warszawa 2025.
2.
Chlipała M., Pomocniczość, decentralizacja, samodzielność jako podstawowe zasady funkcjonowania samorządu terytorialnego. Wybrane zagadnienia, «Roczniki Nauk Prawnych» 2005, t. XV, nr 2.
4.
Fundacja im. Stefana Batorego, 35 tez na 35-lecie samorządu terytorialnego, Warszawa 2025.
5.
Fundacja im. Stefana Batorego, Indeks Samorządności 2024. Bilans dekady 2014–2023, Warszawa 2024.
6.
Fundacja im. Stefana Batorego, Indeks Samorządności 2024. Pierwszy pełny rok od zmiany władzy, Warszawa 2025.
7.
Fundacja im. Stefana Batorego, Odnowa samorządności: jak przywrócić samodzielność i sprawczość polskim samorządom, Warszawa 2023.
9.
Izdebski H., Samorząd terytorialny. Podstawy ustroju i działalności, Warszawa 2009.
10.
Izdebski K., Strzyżyński J., Gotowi na kryzys. Budowanie społecznej odporności, Warszawa 2024.
11.
Jakubek-Lalik J., Decentralizacja czy recentralizacja? Kilka uwag o regulacji konstytucyjnej i praktyce funkcjonowania samorządu terytorialnego w Polsce, [w:] B. Jaworska-Dębska, E. Olejniczak-Szałowska, R. Budzisz (red.), Decentralizacja i centralizacja administracji publicznej. Współczesny wymiar w teorii i praktyce, Łódź 2019.
12.
Jakubek-Lalik J., Transition from authoritarian regime to democracy: role of local self-government. The case of Poland, «International Journal of Civil Service Reform and Practice» 2020, vol. 8, nr 2.
13.
Jakubek-Lalik J., Untangling the populist knot: administrative law and the struggle for rule of law restoration in Poland, «Balkan Social Science Review» 2025, vol. 26.
14.
Kokocińska K., Decentralizacja jako ustrojowa zasada relacji pomiędzy organami władzy publicznej, «Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny» 2016, z. 2.
15.
Korczak J., Lisowski P., Ostapski A., Ustrój samorządu terytorialnego w Polsce, wyd. 1, Wrocław 2020.
16.
Kotras M., Kubala K., Sześciło D., Kiedy pękają tamy. O państwie, wspólnocie i zarządzaniu kryzysem, Warszawa 2025.
17.
Kruś M., Wody Polskie – nowy podmiot w Prawie wodnym, [w:] B. Jaworska-Dębska, E. Olejniczak-Szałowska, R. Budzisz (red.), Decentralizacja i centralizacja administracji publicznej. Współczesny wymiar w teorii i praktyce, Warszawa–Łódź 2019.
18.
Ladner A., Keuffer N., Bastianen A., Baldersheim H., Hlepas N., Navarro C., Steyvers K., Swianiewicz P., Dynamics and Issues of Local Autonomy: A Comparative Study, Cheltenham–Northampton 2025.
20.
Pietrasik E., Zagrożenia dla konstytucyjnej zasady decentralizacji władzy publicznej, [w:] J. Mielczarek-Mikołajów, E. Pietrasik (red.), Dynamika zmian w samorządzie terytorialnym, Wrocław 2024.
21.
Sieklucki D., Decentralizacja – podstawowe zagadnienia teoretyczne, «Politeja» 2022, nr 2.
22.
Swianiewicz P., Samorząd jako część państwa i samorząd jako wspólnota obywateli – ile spójności, ile autonomii?, «Samorząd Terytorialny» 2015, nr 1–2.
23.
Swianiewicz P., Wzrost i regres polskiej decentralizacji (w perspektywie europejskiej), [w:] C. Trutkowski, J. Podgórska-Rykała (red.), Potrzeba zmian w samorządzie terytorialnym, Warszawa 2023.
24.
Sześciło D. (red.), Polska samorządów. Silna demokracja, skuteczne państwo, Warszawa 2019.
25.
Sześciło D., Indeks Samorządności. Centralizacja kroczy coraz śmielej, Wspólnota 3.07.2023, https://wspolnota.org.pl/news/... (23.03.2026).
26.
Sześciło D., Ustawa o ochronie ludności i obronie cywilnej – jak zorganizować współpracę samorządu z organizacjami pozarządowymi?, Warszawa 2025, https://www.batory.org.pl/wp-c... (23.03.2026).
Share
RELATED ARTICLE
| ISSN: | 1640-8888 |
Czasopismo naukowe «Studia Politologiczne» uzyskało dofinansowanie z Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach programu „Rozwój Czasopism Naukowych” (projekt numer RCN/SN/0713/2021/1). Wysokość otrzymanego dofinansowania wynosi 79 607 zł. Celem projektu jest realizacja działań zmierzających do podniesienia poziomu praktyk wydawniczych i edytorskich, zwiększenia wpływu Czasopisma na rozwój nauki oraz dalszego zwiększania prestiżu Czasopisma w międzynarodowym obiegu naukowym. Okres realizacji projektu wynosi 24 miesiące.
© 2006-2026 Journal hosting platform by Bentus
We process personal data collected when visiting the website. The function of obtaining information about users and their behavior is carried out by voluntarily entered information in forms and saving cookies in end devices. Data, including cookies, are used to provide services, improve the user experience and to analyze the traffic in accordance with the Privacy policy. Data are also collected and processed by Google Analytics tool (more).
You can change cookies settings in your browser. Restricted use of cookies in the browser configuration may affect some functionalities of the website.
You can change cookies settings in your browser. Restricted use of cookies in the browser configuration may affect some functionalities of the website.
