Robotic Officials and Freedom as Non-Domination:
A Republican Diagnosis of Automated Decision-Making
in Public Administration
1
Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego
Дата публикации: 2026-07-21
Studia Politologiczne 2026;81
КЛЮЧЕВЫЕ СЛОВА:
Automated Decision Makingfreedom as non-dominationpublic administrationalgorithmic dominationrepublicanism
СТАТЬЯ:
This article analyzes automated decision-making (ADM) in public administration
from the perspective of the republican concept of freedom as non-domination. The author
examines how the use of algorithms and artificial intelligence systems influences relations
between citizens and public officials. By introducing the concept of algorithmic domination,
the author points to the risk of new forms of structural dependence resulting from opacity,
power asymmetry, and limited opportunities for contestation of ADM systems.
PEER REVIEW INFORMATION
Article has been screened for originality
ЛИТЕРАТУРА (40)
1.
Banach T., Res publica est res populi. Myśl polityczno-prawna Marka Tulliusza Cycerona, Łódź 2023.
2.
Boos A.K., Conceptualizing Automated Decision-Making in Organizational Contexts, «Philosophy & Technology» 2024, vol. 37, nr 3.
3.
Brennan-Marquez K., Henderson S., Artificial Intelligence and Role-Reversible Judgment, «Journal of Criminal Law & Criminology» 2019, vol. 109, nr 2.
4.
Cern K.M., Janusz-Pohl B., „Tam i z powrotem” – the Rule of Law ujęte od źródeł aż po zastosowanie w orzecznictwie TSUE, «Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej» 2024, vol. 41, nr 4.
5.
Chiusi F., Fischer S., Kayser-Bril N., Spielkamp M. (red.), Automating Society Report 2020, Berlin 2020, https://automatingsociety.algo... (2.06.2026).
9.
Franke U., First- and Second-Level Bias in Automated Decision-making, «Philosophy & Technology» 2022, vol. 35.
10.
Frost N., The Impoverished Publicness of Algorithmic Decision Making, «Oxford Journal of Legal Studies» 2024, vol. 44, nr 4.
11.
Geburczyk F., Kryteria dopuszczalności decyzji zautomatyzowanych w świetle brzmienia art. 22 ust. 1 RODO, «Business Law Journal» 2022, vol. 75.
12.
Hamilton M.D., Digital Domination: A Case for Republican Liberty in Artificial Intelligence, online https://academic.oup.com/edite... (bez daty).
13.
Heikkinen A., van Gerven M., Koulu R., From Discretion to Calculation: How Analog Automation Shaped Digitalization of Finnish Social Assistance, «Public Administration» 2026, early view, https://onlinelibrary.wiley.co....
14.
Hoeksema B.L., A Republican Perspective on Digital Domination [praca doktorska], Nijmegen 2025.
16.
Księżak P., My, Naród? Konstytucjonalizacja sztucznej inteligencji, czyli o potrzebie przemodelowania założeń ustrojowych, «Przegląd Sejmowy» 2021, vol. 165, nr 4.
17.
Kulawiak-Cyrankowska J., Utilitas in Roman Jurists’ Legal Interpretation, Stuttgart 2025.
18.
Larus J. i in., When Computers Decide: European Recommendations on Machine-Learned Automated Decision Making, Informatics Europe & EUACM 2018.
19.
Maas J., A Neo-Republican Critique of AI Ethics, «Journal of Responsible Technology» 2022, vol. 9.
20.
Maas J., Freedom in the Digital Age: Designing for Non-Domination [praca doktorska, Delft University of Technology] 2025.
21.
Pałka P., Sztuczna inteligencja, [w:] B. Szlachta, W. Pasierbek (red.), Słowniki Społeczne, vol. 18, Kraków 2025.
23.
Pettit P., On The People’s Terms: A Republican Theory and Model of Democracy, Cambridge 2012.
25.
Pettit P., The general Will, the Common Good, and a Democracy of Standards, [w:] Y. Elazar, G. Rousseliére (red.), Republicanism and the Future of Democracy, Cambridge 2019.
26.
Piechowiak M., Dobro wspólne jako fundament porządku konstytucyjnego, Warszawa 2012.
27.
Piekarski R., Mówca-myśliciel-pisarz humanista, czyli Cyceron o wolności, [w:] O. Górecki (red.), Wolność człowieka i jej granice, Łódź 2019.
28.
Pietrzyk-Reeves D., Neorepublikańska filozofia publiczna i model demokracji, «Etyka» 2014, vol. 48.
29.
Pilving I., Guidance-based Algorithms for Automated Decision-Making in Public Administration: the Estonian Perspective, «Rivista Interdisciplinare Sul Diritto Delle Amministrazioni Publiche» 2023, vol. 1.
31.
Sadowski M., Godność człowieka i dobro wspólne w nauczaniu papieskim nauczaniu społecznym (1878–2005), Wrocław 2010.
32.
Sarra C., Artificial Intelligence in Decision-making: A Test of Consistency between the “EU AI Act” and the “General Data Protection Regulation”, «Athens Journal of Law» 2024, vol. 11, nr 1.
33.
Sartor G., Cognitive Automata and the Law: Electronic Contracting and the Intentionality of Software Agents, «Artificial Intelligence and Law» 2009, vol. 17.
34.
Sparks J., Jayaram A., Rule by Automation: How Automated Decision Systems Promote Freedom and Equality, «Moral Philosophy and Politics» 2022, vol. 9, nr 2.
35.
Susskind J., The Digital Republic: On Freedom and Democracy in the 21st Century, Londyn 2022.
36.
Szewczyk E., Algorytmizacja jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego i jej skutki społeczne, Warszawa 2025.
37.
Sztandar-Sztanderska K., Kotnarowski M., Zielińska M., Czy algorytmy wprowadzają w błąd? Metaanaliza algorytmu profilowania bezrobotnych stosowanego w Polsce, «Studia Socjologiczne» 2021, vol. 250, nr 1.
39.
Wei T. i in., Agentic Reasoning for Large Language Models, 2026, https://arxiv.org/pdf/2601.125... (2.06.2026).
40.
Wierzchosławski R., Ontologia społeczeństwa, dobro wspólne i kontestacja. Wokół pewnych kategorii państwa republikańskiego w ujęciu Philipa Pettita, «Roczniki Filozoficzne» 2023, vol. 71, nr 1.
Поделиться
Статьи по теме
| ISSN: | 1640-8888 |
Czasopismo naukowe «Studia Politologiczne» uzyskało dofinansowanie z Ministerstwa Edukacji i Nauki w ramach programu „Rozwój Czasopism Naukowych” (projekt numer RCN/SN/0713/2021/1). Wysokość otrzymanego dofinansowania wynosi 79 607 zł. Celem projektu jest realizacja działań zmierzających do podniesienia poziomu praktyk wydawniczych i edytorskich, zwiększenia wpływu Czasopisma na rozwój nauki oraz dalszego zwiększania prestiżu Czasopisma w międzynarodowym obiegu naukowym. Okres realizacji projektu wynosi 24 miesiące.
© 2006-2026 Journal hosting platform by Bentus
We process personal data collected when visiting the website. The function of obtaining information about users and their behavior is carried out by voluntarily entered information in forms and saving cookies in end devices. Data, including cookies, are used to provide services, improve the user experience and to analyze the traffic in accordance with the Privacy policy. Data are also collected and processed by Google Analytics tool (more).
You can change cookies settings in your browser. Restricted use of cookies in the browser configuration may affect some functionalities of the website.
You can change cookies settings in your browser. Restricted use of cookies in the browser configuration may affect some functionalities of the website.
