Tradycja przed Trybunałem
– o szczególnym aspekcie członkostwa Szwecji
w Unii Europejskiej
Więcej
Ukryj
1
Wydział Prawa
i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego
Data publikacji: 19-03-2026
Studia Politologiczne 2026;79
SŁOWA KLUCZOWE
STRESZCZENIE
W artykule przedstawiony został problem funkcjonowanie specyficznych
rozwiązań prawnych oraz elementów nordyckiej tradycji prawnej w kontekście członkostwa
Szwecji w Unii Europejskiej. Na poziomie czysto regulacyjnym dostrzegamy szczególne
dla Szwecji rozwiązania prawno-polityczne, które były przedmiotem negocjacji ze
Wspólnotami Europejskimi na etapie przedakcesyjnym i wypracowano odnośnie do nich
różnego rodzaju kompromisy, ułatwiające w ostatecznym rozrachunku zaakceptowanie
akcesji przez szwedzkie społeczeństwo (choć jedynie niewielką większością 52,27%).
Specyfika nordycka ujawnia się jednakowoż także na dużo trudniej uchwytnym
poziomie kultury i tradycji prawnej, a jego najlepszym wyrazem był wyrok TSUE
z 2002 r. w sprawie C-478/99, dotyczący poprawności implementowania przez Szwecję
dyrektywy 93/13/EWG. Samo zaistnienie tego sporu jest wyrazem niezrozumienia pomiędzy
przedstawicielami różnych tradycji prawnych odnośnie do tego, jak powinna wyglądać
legislacja i jakiego rodzaju teksty uznać można za źródła prawa. W tekście omówiono po
kolei tło polityczne szwedzkiej akcesji do UE, niektóre kwestie sporne zaistniałe podczas
negocjacji akcesyjnych (np. państwowego monopolu alkoholowego lub używania tytoniu
do żucia), a wreszcie zagadnienie implementowania dyrektyw wspólnotowych do prawa szwedzkiego, zwieńczone niejako wyrokiem w sprawie C-478/99, gdzie istotą problemu było
podejście do materiałów przygotowawczych powstałych w toku procesu ustawodawczego,
których rola w stosowaniu prawa jest w państwach nordyckich jest dalece istotniejsza niż
gdziekolwiek indziej w Europie. W konkluzji wskazano, że omówiona sprawa jest jednym
z dowodów popierających tezę o stosunkowo niewielkiej świadomości specyfiki prawa
nordyckiego poza samą Skandynawią, a jednocześnie, że różnice w regulacjach prawnych
są łatwo dostrzegalne, w przeciwieństwie do zdecydowanie bardziej subtelnych zagadnień
z zakresu kultury i tradycji prawnej, które potrafią „ujawnić się” dosyć niespodziewanie.
INFORMACJE O RECENZOWANIU
Sprawdzono w systemie antyplagiatowym
REFERENCJE (26)
1.
Ambroziak A. A., Sweden’s Integration Into the European Single Market: Legal, Trade, and State Aid Aspects, «Studia Europejskie» 2025, nr 2.
2.
Bärlundand J., Moegelvang-Hansen P., Contracting with a Social Dimension, [w:] P. Letto-Vanamo, D. Tamm, B. O. G. Mortensen (red.), Nordic Law in European Context, Cham 2019.
3.
Bernitz U., Sweden and the European Union: On Sweden’s Implementation and Application of European Law, «Common Market Law Review» 2001, vol. 38.
4.
Bernitz U., What is Scandinavian Law? Concept, Characteristics, Future, «Scandinavian Studies in Law» 2007, vol. 50.
5.
Bielska-Brodziak A., Śladami prawodawcy faktycznego: materiały legislacyjne jako narzędzie wykładni prawa, Warszawa 2017.
6.
Bielska-Brodziak A., Materiały legislacyjne w dyskursie interpretacyjnym z perspektywy brytyjskiej, amerykańskiej, francuskiej, szwedzkiej i polskiej, [w:] O. Nawrot, A. Sykuna, J. Zajadło (red.), Konwergencja czy dywergencja kultur i systemów prawnych, Warszawa 2012.
7.
Dąbrowski K., Rola materiałów legislacyjnych w procesie wykładni prawa – komentarz do uchwały SN z 19.10.2017 r. (sygn. III CZP 45/17), «Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego» 2020, vol. 73, nr 10.
8.
Dubiński Ł., Materiały legislacyjne w procesie interpretacyjnym, «Horyzonty Polityki» 2023, vol. 14, nr 48.
9.
Esmark M., The triangular relationship between Danish, Nordic, and European law, «European Law Open» 2024, vol. 3, nr 2.
10.
Helland I., Koch S., Norwegian and German Legal Methods Compared: Similarities and Differences, their Reasons and Consequences, [w:] I. Helland, S. Koch (red.), Nordic and Germanic Legal Methods. Contribution to a Dialogue between Different Legal Cultures with a Main Focus on Norway and Germany, Tübingen 2014.
11.
Helland I., Koch S., Introduction to Norwegian Legal Method, [w:] I. Helland, S. Koch (red.), Nordic and Germanic Legal Methods. Contribution to a Dialogue between Different Legal Cultures with a Main Focus on Norway and Germany, Tübingen 2014.
12.
Husa J., Constitutional Mentality, [w:] P. Letto-Vanamo, D. Tamm, B. O. G. Mortensen (red.), Nordic Law in European Context, Cham 2019.
13.
Jabłoński M., Koźmiński K., Otoczenie prawne sektora bankowego w Polsce. Degradacja stanu prawnego oraz jego skutki, Warszawa 2023.
15.
Konca P., Materiały legislacyjne w świetle prawa, praktyki orzeczniczej i poglądów doktryny z perspektywy polskiej i hiszpańskiej, «Archiwum Filozofii Prawa i Filozofii Społecznej» 2019, nr 1.
16.
Konopacki S., Przystąpienie Szwecji do Unii Europejskiej, «Studia Europejskie» 2001, nr 2.
17.
Kużelewska E., Norweskie i szwajcarskie „nie” dla integracji europejskiej, «Studia Europejskie» 2003, nr 3.
18.
Michalsen D., Nordic legal cooperation, [w:] N. Græger, R. Hemstad, P. Nedergaard, P. Stadius (red.), Handbook of Nordic Cooperation, Cheltelham Northampton 2025.
19.
Mizerska-Wrotkowska M., Europeizacja państwa: kazus Szwecji, «Przegląd Europejski» 2011, nr 2(23).
20.
Nebbia P., Law as Tradition and the Europeanization of Contract Law: A Case Study, «Yearbook of European Law» 2004, vol. 23, nr 1.
21.
Peczenik A., Bergholz G., Statutory interpretation in Sweden, [w:] D. N. MacCormick, R. S. Summers (red.), Interpreting Statutes. A Comparative Study, Abington 1991.
22.
Piotrowski B., Integracja Skandynawii. Od Rady Nordyckiej do wspólnoty europejskiej, Poznań 2006.
23.
Rudnicki J., Nordycka tradycja prawna – cechy szczególne oraz pytanie o klasyfikację, [w:] J. Osiński, I. Zawiślińska (red.), Norden. Historia, współczesność i sąsiedzi. Studia skandynawistyczne, vol. 2, Płock 2025.
24.
Schillig M., Directive 93/13 and the ‘Price Term Exemption’: A Comparative Analysis in the Light of the ‘Market for Lemons’ Rationale, «International and Comparative Law Quarterly» 2011, vol. 60.
25.
Szymczyński T. R., The Swedish Road to the European Union, [w:] J. Jańczak, T. R. Szymczyński (red.), The experiences of the 1995 enlargement: Sweden, Finland and Austria in the European Union, Frankfurt (Oder)–Słubice 2003.
26.
Tobor Z., Rola materiałów legislacyjnych w porządku prawnym, «Acta Universitatis Wratislaviensis. Przegląd Prawa i Administracji» 2016, vol. 104.