Między wolnością informacji
a suwerennością cyfrową.
Nordyckie odpowiedzi na dominację
platform Big Tech
Więcej
Ukryj
1
Akademia Mazowiecka w Płocku
Data publikacji: 19-03-2026
Studia Politologiczne 2026;79
SŁOWA KLUCZOWE
STRESZCZENIE
W dobie dominacji globalnych platform cyfrowych państwa nordyckie
prezentują unikalne podejście do regulacji rynku informacji, balansując między ochroną
wolności słowa a dążeniem do suwerenności cyfrowej. Artykuł analizuje polityki publiczne
Danii, Finlandii, Norwegii, Szwecji i Islandii wobec platform Big Tech w kontekście walki
z dezinformacją, ochrony pluralizmu medialnego oraz zapewnienia demokratycznego
dostępu do informacji. Wychodząc od koncepcji „media welfare state”, tekst zestawia
nordycki model z bardziej liberalnymi i rynkowymi podejściami krajów anglosaskich oraz
Europy Środkowo-Wschodniej. Na podstawie dokumentów strategicznych, raportów OECD
i analiz porównawczych, monografii, artykuł pokazuje, w jakim stopniu kraje te adaptują
się do nowych wyzwań informacyjnych oraz w jakich obszarach stają się wzorcem
odporności cyfrowej. Praca ma charakter interdyscyplinarny i osadzona jest w nurcie badań
medioznawczych, politologicznych i studiów nad platformizacją.
INFORMACJE O RECENZOWANIU
Sprawdzono w systemie antyplagiatowym
REFERENCJE (19)
1.
Batorowska H., Klepka R., Wasiuta O. (red.), Media jako instrument wpływu informacyjnego i manipulacji społeczeństwem, BUMEN, Kraków 2018.
2.
Couldry N., Mejias U. A., The Costs of Connection: How Data Is Colonizing Human Life and Appropriating It for Capitalism, preface, Stanford University Press, 2019,
https://www.sup.org/books/soci... (4.07.2025).
3.
Hallin D. C., Mancini P., Introduction: Nordic Media Systems in Comparative Perspective, [w:] D. C. Hallin, P. Mancini (red.), Nordic Media Systems, OAPEN 2021.
4.
Jabłoński J., Zasada pomocniczości a jej wrogowie – doktryna umowy społecznej jako podstawa centralizacji władzy państwowej od XIV w. do rewolucji francuskiej, «The Legal Culture» 2024, nr 7,
https://thelegalculture.com/le... (3.07.2025).
5.
Jakobsson P., Lindell J., Stiernstedt F. (red.), The Future of the Nordic Media Model: A Digital Media Welfare State?, Nordicom, Gothenburg 2024.
6.
Kowalski T., Jung B., Media na rynku. Wprowadzenie do ekonomiki mediów, Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, Warszawa 2006.
7.
Kranz J., Pojęcie suwerenności we współczesnym prawie międzynarodowym, Dom Wydawniczy Elipsa, Warszawa 2015.
8.
Krasner S. D., Power, the State, and Sovereignty. Essays on International Relations, Princeton University Press, Princeton 2009.
9.
Kreft J., Władza platform. Za fasadą Google, Facebooka i Spotify, Universitas, Kraków 2021.
10.
Krzysztofek K., Media w perspektywie globalizacji i cyfryzacji. Implikacje dla Polski, [w:] Z. Jarmoszuk (red.), Społeczne i ekonomiczne uwarunkowania rozwoju kultury, Narodowe Centrum Kultury, Kraków–Warszawa 2003.
11.
Lindberg T., Nordic News Media in Global Competition: The Conditions for News Journalism in the Digital Platform Economy, Nordicom, University of Gothenburg, Gothenburg, 2023,
https://www.diva-portal.org/sm... (10.05.2025).
14.
Romanova R., Bergman M., Similar media systems, different self-regulation: A closer look at the Nordic media accountability models, [w:] P. Jakobsson, J. Lindell, F. Stiernstedt (red.), The Future of the Nordic Media Model: A Digital Media Welfare State?, 2024,
https://www.diva-portal.org/sm... (5.07.2025).
15.
Seifried M., Bertschek I., Schwerpunktstudie Digitale Souveränität. Bestandsaufnahme und Handlungsfelder 2021, Berlin 2021.
16.
Sophus Lai S., Flensburg S., Gateways: Comparing Digital Communication Systems in Nordic Welfare States, Nordicom, University of Gothenburg, Gothenburg 2023,
https://norden.diva-portal.org... (16.05.2025).
18.
Van Dijck J., Poell T., de Waal M., The Platform Society: Public Values in a Connective World, Oxford University Press, Oxford 2018,
https://digitalcommons.uri.edu... (2.07.2025).
19.
Wnuk-Lipiński E., Świat międzyepoki. Globalizacja, demokratyzacja, państwo narodowe, Wydawnictwo ZNAK, Instytut Studiów Politycznych PAN, Kraków 2004.