Wybory do islandzkiego Alþingi
z 30 listopada 2024 r.
Programy, kandydaci, rezultaty wyborów i skutki
dla systemu politycznego
Więcej
Ukryj
1
Akademia
Mazowiecka w Płocku
Data publikacji: 19-03-2026
Studia Politologiczne 2026;79
SŁOWA KLUCZOWE
STRESZCZENIE
Celem artykułu jest analiza uwarunkowań politycznych i społecznych, które
doprowadziły do przedterminowych wyborów do Alþingi w dniu 30 listopada 2024 r.
Niezadowolenie społeczne z rządów trójpartyjnej koalicji – Partia Niepodległości, Partia
Postępu i Ruch Lewica-Zieloni – spowodowało jej wewnętrzną dysfunkcjonalność. Główne
spory dotyczyły problemów imigracji, kwestii gospodarczych i finansów publicznych
oraz zakresu polityki społecznej. W programach wyborczych główne partie akcentowały
propozycje naprawy sytuacji w tych dziedzinach. Wybory parlamentarne, pierwsze według
nowej ustawy wyborczej, okazały się sukcesem partii centro-prawicowych i zmniejszyły
fragmentaryzację Alþingi. Mandaty uzyskali reprezentanci pięciu z jedenastu partii
biorących udział w wyborach, a najwięcej Socjaldemokratyczny Sojusz Islandii. Porażkę
poniosły partie lewicowe, które utraciły mandaty w Alþingi i znalazły się poza nim. Nowy
rząd koalicyjny z panią premier Kristrún Frostadóttir oparty o tzw. koalicję Walkirii, ma
większościowe poparcie w Alþingi. Zasadnicza hipoteza artykułu sprowadza się do
stwierdzenia, że system polityczny Islandii po wyborach będzie ewoluował w kierunku
centro-prawicowym a dotychczasowa silna retoryka skrajnie ekologiczna, genderowa i proimigracyjna znalazła się w impasie. Może to doprowadzić do dokończenia reform
konstytucyjnych zapoczątkowanych w latach 2010–2011.
INFORMACJE O RECENZOWANIU
Sprawdzono w systemie antyplagiatowym
REFERENCJE (12)
3.
Fossheim K., Authorised, Accountable and Autonomous? A Comparison of Elected and Non-Elected Representatives and Their Potential for Democratic Legitimacy, «Scandinavian Political Studies» 2025, vol. 48, nr 2.
4.
Harđarson Ó. Þ., Önnudóttir E. H., Election Report – Iceland, «Scandinavian Political Studies» 2018, vol. 41, nr 2.
5.
Helgason A. F., Harðarson Ó. Þ., Ólafsson J. G., Önnudóttir E. H., Thórisdóttir H., Electoral politics after the crisis: Change, fluctuations and stability in the 2021 Althingi Election, «Icelandic Review of Politics and Administration» 2022, vol. 18, nr 1.
8.
Önnudóttir E. H., Schmitt H., Harðarson Ó. Þ., Critical Election in the Wake of an Economic and Political Crisis: Realignment of Icelandic Party Voters?, «Scandinavian Political Studies» 2017, vol. 40, nr 2.
9.
Osiński J., Norweski system wyborczy na tle wyborów do Stortingu z 19 września 1993 r., «Studia Polityczne» 1994, nr 3.
10.
Osiński J., Prezydencjalizm Skandynawski. Finlandia i Islandia. Studium ustrojowe, Warszawa 2020.
11.
Osiński J., Przemiany polityczne na Islandii w warunkach kryzysu bankowego i gospodarczego, «Kwartalnik Kolegium Ekonomiczno-Społecznego Studia i Prace» 2011, nr 1(5).
12.
Thorhallsson B., Rebhan Ch., Iceland’s Economic Crash and Integration Takeoff: An End to European Union Scepticism?, «Scandinavian Political Studies» 2011, vol. 34, nr 1.